تجربه حذف صفر از پول ملی سایر کشورها

در مقاله قبلی در صرافی متین در خصوص حذف چهار صفر از پول ملی کشور صحبت کردیم حال در این مطلب میخواهیم نگاه موشکافانه تری به این مسئله در سایر کشورها داشته باشیم.

در تحقیقی که در پیرامون این موضوع داشتیم با کشورهایی مواجه شدیم که با هدف تقویت پول ملی، پایه پولی خود را طی بازه چند ساله مکررا تغییر داده اند.

بدین منظور برخی کارشناسان در سراسر دنیا معتقدند که اگر حذف صفر از پول ملی با سیاست های کاهش نرخ تورم همراه باشد می تواند نتایج مثبتی داشته باشد همچنین اشاره شده است که این اقدام در جهت افزایش ارزش پول ملی در برابر دلار اگر پایه های اقتصادی درست بنا شده باشد می تواند موثر باشد.

کشورهایی مثل برزیل، ترکیه، زیمبابوه و هلند نمونه های موفق و شکست خورده در این امر می باشد.

البته باید توجه داشت که برخی کشورها مانند ژاپن باوجود داشتن صفرهای زیاد در پول ملی (بطوریکه هر دلار آمریکا معادل ۱۰۸ ین ژاپن است)، از اقتصاد پویا و قدرتمندی برخوردارند.

نگاهی به تجارب کشورهای دیگر

حذف صفر از پول ملی کشورها نخستین بار پس از پایان جنگ جهانی دوم و تورم تازنده آلمان‌غربی تجربه شد که چاپ مارک جدید را به دنبال داشت. پس از آن به ویژه از دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی به این سو این عمل بارها و بارها در کشورهای مختلف که اکثرا کشورهای در حال توسعه بودند، به اجرا درآمد. کشورهایی که اقتصاد آنها از تورم بالا رنج می‌برد و ارزش پول ملی آنها در سراشیب سقوط قرار گرفته بود، برای ساده‌تر شدن مبادلات اقتصادی و بازرگانی و همچنین کاهش هزینه چاپ اسکناس اقدام به حذف صفر یا صفرهایی از اسکناس‌ها کردند.

 

عمده اقتصاددانان بر این باورند که حذف صفر از اسکناس هیچ‌گونه تاثیری بر شاخص‌های اقتصادی طرف عرضه و طرف تقاضا ندارد و بیشتر اثر روانی بر جامعه می‌گذارد. از این‌رو حذف صفر از پول ملی باید همراه دیگر اقدامات انقباضی در عرصه سیاست‌های پولی و انضباط مالی دولت‌ها باشد تا در کنار کنترل تورم، حذف صفرهای اسکناس کارکرد خود را داشته باشد. در غیر این صورت خداحافظی صفرها به زودی اثر روانی خود را از دست داده و صفرها قدرتمندتر از گذشته بازمی‌گردند.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید که کشور برزیل رکورد دار حذف صفر در جهان است که در دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی به یکی از سنگین‌ترین تورم‌های آن زمان دچار شد؛ به گونه‌ای که پول ملی این کشور ماهانه ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزش خود را از دست می‌داد.

پیش از آن از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۲ پول ملی برزیل دو بار تغییر نام پیدا کرده بود. در سال ۱۹۶۷ میلادی برای اولین بار ۳ صفر از پول ملی برزیل با نام Cruzeiro حذف و این پول به Cruzeiro Noro تبدیل شد.

با این وجود برزیل نتوانست در کنترل تورم موفق عمل کند و تا سال ۱۹۸۱ تورم این کشور بار دیگر به ۱۵۱ درصد رسید. در این میان بار دیگر سه صفر از پول ملی برزیل حذف شد. در سال ۱۹۸۹ بار دیگر تورم برزیل افزایش یافته و به هزار و ۴۳۱ درصد رسید. در این هنگام بار دیگر دولت برزیل اقدام به حذف صفرهای بازگشته همراه با تغییر نام پول ملی کرد.

تجربه حذف صفر در کشور هلند

در دهه 60 میلادی در کشور هلند دولت مجبور به چاپ اسکناس های درشت شد تا بتواند پاسخگوی نیاز مبادلات مردم باشد به طوری که تورم مرز 100 درصد را رد کرد که با سیاست های اتخاذ شده توسط دولت با حذف صفر این روند کنترل شد.

هلند نمونه برجسته‌ای از جوابگو بودن سیاست حذف صفر از اسکناس در شرایطی است که این کار با اعمال دیگر سیاست‌های کنترل نقدینگی همراه باشد.

کشور ترکیه هم نمونه موفقی از حذف صفر را داراست که به یکباره شش صفر را از پول ملی خودر در سال 2005 میلادی حذف نمود.

تورم در ترکیه از ابتدای دهه ۸۰ آغاز شده و با شتاب به پیش رفت. هر دلار آمریکا که در سال ۱۹۸۸ با ۱۴۲۲ لیر قدیم ترکیه مبادله می‌شد، در سال ۲۰۰۳ به بیش از ۱.۵ میلیون لیر قدیم رسید.

از آغاز سال ۲۰۰۵ اسکناس‌های جدید ترکیه با عنوان لیر جدید منتشر شدند. هر لیر جدید معادل یک میلیون لیر قدیم است و به این ترتیب ترکیه در یک مرحله شش صفر را از اسکناس حذف کرد. مهار تورم در ترکیه با نظارت و دستورالعمل‌های صندوق بین‌المللی پول انجام گرفت. این کشور به عنوان یک نمونه برگزیده در مهار تورم از سوی این نهاد بین‌المللی معرفی شد. ترکیه پیش از آنکه اقدام به حذف صفرها کند تورم را به طور کامل مهار کرد.

اگر بخواهم تجربه یک نمونه شکست خورده از حذف صفر از پول ملی را برای شما مثال بزنم باید کشور زیمبابوه را برایتان مثال بزنم. در سال 2003 میلادی زمانی که تورم این کشور به یک هزار درصد رسید که دولت این کشور سه صفر را از اسکناس این کشور حذف نمود.

با این وجود دولت عملا هیچ‌گونه اقدامی در خصوص مهار تورم انجام نداده و صرفا به وجه روانی حذف صفرها اتکا کرد. بدیهی آنکه این کارکرد به زودی از میان رفت و تورم تازنده سرانجام اقتصاد این کشور را ویران کرد و دلار زیمبابوه از هم پاشید.

هم‌اکنون تورم این کشور آفریقایی از مرز یازده میلیون درصد گذشته است و دولت برای تامین اسکناس مورد نیاز مردم ناگزیر از چاپ اسکناس‌های یکصد میلیارد دلاری شده است. این در شرایطی است که بانک مرکزی این کشور اعلام کرده دیگر کاغذ اسکناس کافی برای نشر پول در اختیار ندارد.

برای اطلاع از قیمت دلار ، نرخ ارز و ... ما را در صرافی متین دنبال کنید.

تاریخ : 20 مرداد 1398